Alva Noto – Transspray

Produkcje Carstena Nicolai vel Alva Noto zawsze odznaczały się wysokim poziomem abstrakcji i surowości. Powściągliwe utwory o skomplikowanych strukturach nie należą do łatwych w odbiorze i dzielą się na dwie skrajnie odległe kategorie: takie, które słuchane w pełnym skupieniu potrafią wciągnąć, oraz takie, które są na tyle odpychające, że zazwyczaj je pomijam.
Dwudziestominutowa epka „Transspray” to trzecia pozycja Alva Noto z przedrostkiem „Trans-” w tytule i jak każde poprzednie wydawnictwo tego artysty, stanowi wyzwanie dla słuchacza. Eksperymenty Niemca stały się jeszcze bardziej radykalne, a ich odhumanizowany charakter osiągnął szczyt. Bez żadnej taryfy ulgowej stajemy w obliczu rozedrganej sfery świdrujących, nieobliczalnych dźwięków, które niepokoją swoją bezdusznością. Chwilami odnoszę wrażenie, że autorem tych zimnych jak lód odgłosów jest maszyna, że człowiek nie ma z nimi nic wspólnego. Na przykład „F 117.tiff”. Co to jest? Helikopter, samolot, motor? A może kosiarka do trawy? Trudno powiedzieć, ale zostało niepotrzebnie wydłużone, a że od początku nie wywołuje pozytywnego wrażenia… Ogłuszający „Re/Re/Repeat” trwa niespełna minutę i można się tylko cieszyć, że nie dłużej. Ale to tylko jedna strona medalu, bo niektóre eksperymenty odniosły pełen sukces, np. poszarpany, na swój sposób taneczny „Bit” (byłby to z pewnością bardzo specyficzny taniec), nieco afeksowy „Obi One (Edit XS Version)” czy groźny „Autoshape”. To te bardziej udane elementy całości, co nie znaczy, że bardziej przystępne.
Podobno „Transspray” miał być przełożeniem na język muzyki filozoficznych problemów prędkości, utopii i rozpadu naszych idei na części. Nie jestem jednak pewien, czy słowo „muzyka” jest adekwatne w stosunku do niektórych fragmentów tego materiału. W końcu kilka dźwięków rzuconych w przestrzeń musi spełniać pewne warunki, by złożyć się w to, co rozumiemy pod pojęciem muzyki. Ja optowałbym za słowem „eksperyment”. No chyba, że potraktować dokonania Nicolaia jako metamuzykę, co osobiście uważam za nadinterpretację. „Transspray” wydaje się być owocem wygórowanych ambicji – intrygującym, ale mimo wszystko przekombinowanym.
2005