Summer of Music 2006 – relacja

Jeszcze kilka lat temu można było jedynie pomarzyć wydarzeniach, jakie miały miejsce w tym roku na piaszczystych plażach Zatoki Gdańskiej i Płocka czy trawiastych terenach warszawskiego Służewca. W ciągu krótkiego czasu dokonał się jednak w tej kwestii niesamowity postęp i sezon letni mogliśmy spędzić w towarzystwie muzyki z najwyższej półki bez konieczności drogich eskapad na zachodnie, markowe festiwale. Jeszcze kilka lat temu można było jedynie pomarzyć wydarzeniach, jakie miały miejsce w tym roku na piaszczystych plażach Zatoki Gdańskiej i Płocka czy trawiastych terenach warszawskiego Służewca. W ciągu krótkiego czasu dokonał się jednak w tej kwestii niesamowity postęp i sezon letni mogliśmy spędzić w towarzystwie muzyki z najwyższej półki bez konieczności drogich eskapad na zachodnie, markowe festiwale. W tym roku do Openera dołączył kolejny gigant – Summer of Music. Kilkanaście zachodnich gwiazd, w tym takie tuzy jak Pet Shop Boys, Ian Brown czy Daft Punk plus szereg ciekawych polskich projektów, zarówno tych zorientowanych elektronicznie, jak i gitarowo. Cztery sceny, sporych rozmiarów teren festiwalowy, a wszystko w centrum polskiego music businessu (i nie tylko) – Warszawie. Czy można wymarzyć sobie coś wspanialszego? Jak się okazuje – i tak i nie.

Problemy z frekwencją

Niestety, nie wszystko poszło zgodnie z planami organizatorów, albo po prostu niektóre kwestie zostały pominięte przy ustalaniu strategii promocji. Głównym problemem festiwalu okazała się bowiem frekwencja – jak to możliwe, że na najważniejszym koncercie festiwalu, jakże ekskluzywnym występie Daft Punk (zespołu, który gra tylko kilka sztuk w roku) pod sceną bawi się góra 3-4 tys. ludzi, podczas gdy w rozpieszczonej przez setki koncertów i dziesiątki festiwali rocznie Belgii, tłum fanów tworzy szczelny kordon, tak na oko, 40-50 tysięczny? Jakim cudem na koncercie Amp Fiddlera miejsce przy barierkach pod sceną można było zająć w każdym momencie, podczas gdy na takim Pukkelpop jest to niemożliwe na pół godziny przed rozpoczęciem? Jak to się stało, że w namiocie klubowym zdarzały się absolutne pustki, z kilkoma osobami „tańczącymi” na „parkiecie”?

Widzę kilka czynników. Po pierwsze – promocja w radiu. Głównym partnerem medialnym było, z niezrozumiałych przyczyn, Roxy FM, którego targetem na pewno nie są ludzie słuchający na co dzień elektroniki czy muzyki alternatywnej. Po drugie – termin. Szczerze mówiąc nie kojarzę festiwali na zachodzie, które odbywają się na początku września, sezon zaczyna się w maju a kończy w sierpniu – łatwo przecież przewidzieć, że wrześniowa aura niekoniecznie musi sprzyjać plenerowym szaleństwom (które dość łatwo mogą zamienić się w grypową chandrę).

Trzecia sprawa – czy organizowanie dwóch dużych festiwali ma sens, w sytuacji gdy większość fanów ledwo stać na jeden z nich, a tym bardziej gdy Opener odbywał się w zdecydowanie lepszym terminie i miejscu niż SoM? I ostatnia sprawa – Warszawa. Jak się okazało – przy całym swoim potencjale ludnościowym – stolica nie nadaje się za bardzo na plenerowy festiwal. Niestety – atmosfera zblazowania była niekiedy dość mocno wyczuwalna, i to nie jest tylko moja opinia.

Daft Punk

Pora na część muzyczną. Tu niewątpliwie największym wydarzeniem były koncerty Daft Punk (sobota) i Pet Shop Boys (niedziela). Pierwszy z nich wypadł niesamowicie, wydawało mi się, że zagrali jeszcze lepiej niż na Pukkelpop. Set był bliźniaczy do tego belgijskiego, co nasuwa kilka przemyśleń o niecnym traktowaniu fanów przez Francuzów, ale o tym za moment. Ponieważ wiedziałem czego mniej więcej mogę się spodziewać, postanowiłem – oprócz poszczególnych djskich smaczków – zwracać uwagę na set jako całość audiowizualną. To, co wydało mi się nie do przecenienia to genialna synchronizacja świateł i klimatu poszczególnych części setu. Słynna piramida na scenie nie jest tylko i wyłącznie bajerem mającym udawać jakiś kosmiczny pojazd, to autentycznie ważne ogniwo kreujące atomsferę i dramaturgię setu. Kolor, intensywność, nasycenie, rozmycie, kontrast – te elementy, choć wykorzystywane raczej oszczędnie, budowały napięcie, zgrabnie przenikając się z częścią audio.

Ta z kolei była zlepkiem najróżniejszych evergreenowych motywów, zmiksowanych w różnych kontekstach, podawanych w coraz to nowych układach. Niektóre frazy można było usłyszeć po kilka razy, szczególnie faworyzowane były partie wokalne, stylizowane na rozmowy robotów (wokoder!), które często występowały w roli pauz i przerywników między kolejnymi utworami. Daft Punk to również potężne brzmienia elektronicznego beatu, wbijające się w żołądek basy i najróżniejszej maści melodyjki syntezatorowe, wśród których najwięcej przyjemności sprawiły mi motywy z „Aerodynamic” (ten pseudosolówkowy), „Da Funk” (ten acidowy), „Human after all” i przede wszystkim genialnie wpleciony w autorski materiał „Smalltown Boy” (autorstwa Bronsky Beat). Drugi raz w ciągu miesiąca zwariowałem… ale trzeci raz już tego nie zrobię. Dlaczego?

Ano dlatego, że panowie Thomas Bangalter i Guy Manuel de Homem-Christo najprawdopodobniej robią nas po prostu w konia, odgrywając wcześniej przygotowany set, w który ingerują jedynie kilkoma prostymi zabiegami. Oczywiście nie pamiętam każdej sekundy z obu widzianych przeze mnie koncertów i nie jestem w stanie zweryfikować czy są one takie same czy tylko bliźniaczo podobne, faktem jednak jest, że te same patenty słyszałem tu i tam, przejścia które utkwiły w pamięci i wydawały się jedyne w swoim rodzaju, tym razem zdawały się być jedynie prostym trickiem technicznym. Wielka mistyfikacja?

A może na tym właśnie ma polegać odhumanizowanie Daft Punka, przejawiające się zarówno w image’u duetu, mechaniczności dźwiękowej i legendach o kosmicznym pochodzeniu (o braku jakiejkolwiek interakcji między muzykami i publicznością nie wspominając). Czy nie nadaje to mistycznego charakteru występom? Mogłoby się wydawać, że to faktycznie grały roboty (czy jak panowie sami wolą się określać – przybysze z kosmosu). No cóż, dla jednych będzie to zwykłe oszustwo – bo równie dobrze mogło się okazać że na scenie nie ma żadnych legendarnych Francuzów, tylko jakieś zupełnie przypadkowe osoby. Za to inni zinterpetują to na sposób iście przewrotny – nie ma żadnego Daft Punka, a nad całością czuwa On – Wielki Elektronik. W takim razie większość widowni wybrała tę drugą opcję, w tym również niżej podpisany 😉

Pet Shop Boys

Za to z całą pewnościa nie ma żadnego Wielkiego Elektronika w Pet Shop Boys – to ludzie z krwi i kości, niestety już w dość podeszłym wieku. Mam wrażenie, że duet odcnia kupony od pełnych chwały lat 80-tych czy początku lat 90-tych i nie serwuje niczego, czego dotychczas nie było słychać w ich twórczości. Bez bicia przyznaję się również, że głos Neila Tennanta nigdy do moich faworytów nie należał, mało tego – jego nosowa, w sumie nie za ciekawa maniera, po prostu mnie drażni. Z wiekiem coraz bardziej, niestety. Wytrzymałem tylko pół godziny na koncercie Angoli, pomimo fajnego show, ciekawie zaaranżowanej części choreograficznej i całkiem zgrabnych kompozycji.

Amp Fiddler

To już sprawdzona marka, którą miałem okazję przetestować po raz trzeci, tym razem w nowym repertuarze, na który składały się zarówno utwory z debiutu, jak i właśnie wydanej płyty „Afro Strut”. Na scenie pojawiło się łącznie pięć osób, choć gdybyśmy dostali samego Ampa przy mikrofonie mogłoby okazać się, że zostawia on w tyle 4/5 składu SoM. Ten człowiek po prostu emanuje czarnym groovem, wyszedł sobie na scenę w banalnym dresiku Adidasa, a zrobił większe wrażenie niż cała zgraja wymuskanych, ubranych w najmodniejsze ciuchy metroseksualistów. Jego zachowanie sceniczne, pozbawione jakiejkolwiek pozy i pretensjonalności, te wszystkie kocie ruchy – po prostu urzekały. I przede wszystkim ten głos, wywodzący się w prostej linii ze szkoły subtelności i delikatnej intensywności Curtisa Mayfielda, jak dla mnie absolutna czołówka funko-soulowych wokalistów. Na takich „If I dont”, „I believe in You” czy „Superficial” trudno było oprzeć się pokusie śpiewania z Fiddlerem, tym bardziej, że kompozycyjnie i klimatycznie nie można było się do niczego przyczepić, to po prostu piękne numery, doskonale sprawdzające się na scenie.

Reszta muzyków wypadła oczywiście totalnie zawodowo – sekcja rytmiczna, gitara, drugi klawisz, pięknie to zagadało, Ci ludzie mogą grać z zamkiętymi oczami i związanymi nogami i nie wypadną z rytmu. Na dodatek na scenie pojawiły się w sumie aż trzy instrumenty Clavii (Nord Lead 2, Nord Electro 2, Nord Stage) i te ich cudowne, pomarańczowe designy – trochę mi się w głowie zagotowało od nadmiaru wrażeń. Oj, było pięknie po prostu.

Mocky

W podobnej stylistyce porusza się również Mocky, ale nie dysponuje on ani takim talentem, ani podobnej klasy kompozycjami. Zagrał oczywiście całkiem zgrabny koncert, ale tylko utwierdziłem się w przekonaniu, że nie jest on wielkim showmanem. Brakuje mu ekspresji, która porywa słuchacza i wciąga w swoje muzyczne misterium, tak jak robi to chociażby jego dobry kumpel – Jamie Lidell. Ładnie, przyjemnie dla ucha i oka, bujająco, ale zbyt grzecznie, bez tej ikry bożej, która tak przydaje się w konfrontacji z publicznością.

Maximo Park

Choć oglądany z dość dużej odległości, koncert gwiazd wytwórni Warp był dużym urozmaiceniem i autentycznie mnie wciągnął, szczególnie „Apply some pressure”, „Postcard of a painting”, „Going Missing” (czy tylko mnie partia gitary kojarzy się z Lady Pank 😉 ) czy „Once a glimpse”. Te ich gitarowe, typowo brytyjskie kompozycje były przyjemnym przerywnikiem między kolejnymi okołoelektronicznymi projektami, tym bardziej, że Maximo Park to jednak czołówka nowej fali brytyjskich gitar i w swoim fachu są co najmniej tak dobrzy, jak najlepiej obecnie sprzedające się Arctic Monkeys. Całe mnóstwo energii unoszącej się na scenie, wokalista miotający się nieprzeciętnie i zachęcający ludzi do zabawy, dobry kontakt z publiką, fajne kompozycje – niby nic odkrywczego, a jednak cieszyło.