W końcu musiało nastąpić to połączenie nie tylko na scenie koncertowej, ale też na płycie. Tania Giannouli – niezwykła grecka pianistka, kompozytorka, improwizatorka i liderka zespołu, a po drugiej stronie wspaniały i jedyny taki pianista na tej ziemi, czyli Nik Bärtsch, którego znanym z solowej kariery, jak i kwartetu RONIN. To również założyciel znakomitej wytwórni Ronin Rhythm Records.
Razem grają od 2023 roku, ale dopiero w październiku tego roku wydali pierwszy wspólny album „Metakosmos”. Giannouli jest pianistką z wykształceniem klasycznym, to jednak najbardziej ją porwał szeroko rozumiany jazz, improwizacja i eksperymentowanie z formami, wpływami i rozmaitymi technikami. Doskonale balansuje pomiędzy tym wszystkim. I kiedy taka wybitna instrumentalistka, która znalazła się m.in. na liście najważniejszego na świecie plebiscytu krytyków jazzowych w kategorii „Rising Stars Pianist of the Year” w 2025 roku organizowanego przez „DownBeat Critics Polls – spotyka Bärtscha – człowieka instytucję, mistrza fortepianowego groove’u, poruszającego się z naturalną swobodą między minimalizmem, sztuką filmową, estetyką komiksu a japońskimi sztukami walk i buddyzmem zen – to można być pewnym zachwycających efektów.
„Metakosmos” jest także wypadkową duchowej energii obojga muzyków. Ich rytmiczna dynamika z kolei czerpie z dziedzictwa muzyki bałkańskiej oraz z tradycji rytmicznych rozwiniętych na instrumentach perkusyjnych, takich jak cymbały. I jak się wsłuchamy w utwór „Willow Wind”, otwierający album, ewidentnie czuć w nim tę perkusyjność cymbałów zaszytą w szybko granych interwałach. Po tym lirycznym, niemal filmowym pejzażu, dostajemy absolutny trans w postaci „Then When” – fizyczność brzmienia, finezja, groove i wspomniany aspekt perkusyjny idealnie tu współgra. Jakby odprawiali mistyczny taniec wokół czegoś, co nazywamy „jazzem”. Brzmią tu obłędnie! A to dopiero początek.
Piękny flirt między klasyką, ludowością a jazzową modalnością mamy w „Intonal”. Momentami są skojarzenia z pianistyką Esbjörn Svensson Trio. Giannouli i Bärtsch szybko jednak wymykają się prostym odnośnikom i przemawiają własnym językiem, tkając mięsistymi akordami, pasażami, melodiami nieustannie zmieniającą się opowieść.
W poetyckim, filmowym „Electric Sea” skupiają się na zwolnionym tempie, fakturach i bezbrzeżnym falowaniu dźwiękiem. „Spiral Spirit” przywraca mroczną zmysłowość, a jednocześnie mamy mnóstwo crossujących się nici melodycznych, które nieoczekiwanie lubią popłynąć własnym ściegiem. W „Glass Labyrinth” słychać gdzieś w oddali pulsującą harfowość strun fortepianu Bärtscha, technikę tłumienia strun, egzotykę skal zakodowaną w melodiach i akordowych kontrapunktach. Połączone dwie kapitalne kompozycje „Door 13 / Pink Athens” zamienią ich muzykę w coś na kształt misterium hipnozy zanurzonym w minimalizmie, ciszy, ulotnych powidokach harmonicznych synergii. Oby w przyszłości więcej takich utworów właśnie w tym duchu stworzyli. Na finał energetyczny „Bela’s Move” z jazzową i klasycznie rozkołysaną pianistyką w zderzeniu z improwizacjami, perkusyjnymi uderzeniami we wnętrze fortepianu (nie tylko w tym fragmencie) mknie do końca na wysokiej amplitudzie emocjonalnej wespół z melodycznością.
„Metakosmos” jest gęstym obrazem wszechświatów muzycznej wyobraźni Giannouli i Bärtscha. W ich graniu czuć wręcz fizyczność, namacalność wprawianych w ruch fal powietrza czy amorficzność konstrukcji dźwiękowych okraszonych nadzwyczajną techniką i zmysłowością. Czuć również, że to ich pierwsze wspólne dzieło, w którym żyje proces zderzania ze sobą osobnych języków, stanów duchowych, temperamentów i nagromadzonych doświadczeń kompozytorskich, a po drugiej stronie – improwizacja, szaleństwo i nieokiełznana chęć śmiania się w twarz estetycznym konwenansom. Wystarczy włączyć „Metakosmos”, by przemalować ziemską szarość na kolory słyszane tylko w snach.
Fuga Libera / Outhere Music | październik 2026
Strona Tania Giannouli: https://www.taniagiannouli.eu/
Strona Nik Bärtsch: https://www.nikbaertsch.com/
Strona Outhere Music: https://outhere-music.com
Skomentuj